Doğaçlama, klasik eğitimden gelen kursiyerlerin en çok çekindiği alandır ve nedeni açıkça görülebilir. Notasız söylemek hata yapma ihtimalini görünür kılar. Oysa doğaçlama bir yetenek değil, sırayla öğrenilebilen bir dildir ve adımları birbirinin üzerine oturur. Kulaktan söyleme ilk adımdır.
Kursiyer basit bir melodiyi notasız, yalnızca duyarak bulur ve kulak ile ses arasındaki bağ böylece kurulur. Motif geliştirme ikinci adımdır. Kursiyere üç dört notalık kısa bir motif verilir, bu motifi farklı ritimlerle ve farklı başlangıç notalarıyla söylemesi istenir.
Doğaçlama sürekli yeni fikir üretmek değil, az sayıda fikri işlemektir ve bu anlayış ikinci adımda yerleşir. Tek akor üzerinde serbest söyleme üçüncü adımdır. Eşlikçi tek bir akoru sürdürür, akor takibi baskısı olmadığı için dikkat tamamen müzikal fikre yönelir.
Blues formu dördüncü adımdır ve yapısı basit, tekrarlı ve akılda kalıcıdır. Standart formu beşinci adımdır. Kursiyer akor değişimlerini takip etmeyi ve hedef notalara varmayı burada öğrenir, form bilgisi de aynı aşamada pekişir.
Transkripsiyon son adımdır ve caz dilini öğrenmenin en doğrudan yoludur. Sevilen bir solo kulakla çıkarılır ve söylenir. Sıranın kendisi belirleyicidir, doğrudan beşinci adımdan başlayan bir kursiyer teoriyi öğrenir ama müzik üretemez.